Duża część domów pracuje na ustawieniach z dnia uruchomienia instalacji. Serwisant ustawił wtedy wartości domyślne i pojechał. Przez lata nikt do nich nie wrócił. Korekta kilku parametrów potrafi obniżyć zużycie bez wydawania złotówki na sprzęt.
Krzywa grzewcza
Sterowanie pogodowe dobiera temperaturę wody w instalacji do temperatury na zewnątrz. Im zimniej, tym cieplejsza woda. Zależność opisuje krzywa grzewcza. Ustawiona za wysoko powoduje przegrzewanie i cykliczne wyłączanie źródła ciepła. Ustawiona za nisko sprawia, że w mrozy robi się chłodno.
Regulację prowadzi się małymi krokami, przez kilka dni obserwacji. Zasada jest prosta. Jeśli w domu jest za ciepło przy mrozie i dobrze przy zerze, obniż nachylenie krzywej. Jeśli jest za zimno przy mrozie i dobrze przy zerze, podnieś nachylenie. Jeśli jest równie za ciepło lub za zimno w każdych warunkach, przesuń krzywą równolegle.
- przy ogrzewaniu podłogowym typowe zakresy temperatury zasilania mieszczą się między 25 a 40 stopniami
- przy grzejnikach spotyka się zakresy od 40 do 60 stopni, zależnie od wielkości grzejników i stanu ocieplenia
- każda obniżka temperatury zasilania poprawia sprawność kotła kondensacyjnego i pompy ciepła
- zmiany wprowadzaj co jeden lub dwa stopnie i czekaj dobę na reakcję budynku
Temperatury w pomieszczeniach
Nie wszystkie pomieszczenia potrzebują tej samej temperatury. Sypialnia i przedpokój zwykle mogą być chłodniejsze niż salon i łazienka. Obniżenie o jeden stopień w całym domu daje oszczędność liczoną w kilku procentach rocznego zużycia. Dokładna wartość zależy od izolacji i od wentylacji, więc traktuj to jako rząd wielkości.
Przy pompie ciepła i przy ogrzewaniu podłogowym głębokie nocne obniżenia zwykle się nie opłacają. Budynek reaguje wolno, a poranne dogrzewanie odbywa się przy wyższej temperaturze zasilania. Przy grzejnikach i kotle gazowym obniżenie nocne zwykle działa.
Grzejniki i hydraulika
Jeżeli jeden pokój jest gorący, a drugi zimny, problem leży zwykle w rozpływie wody. Instalacja bez wyregulowanych zaworów podpiera najbliższe grzejniki i pomija te na końcu obiegu.
- Odpowietrz wszystkie grzejniki, zaczynając od najniższej kondygnacji.
- Sprawdź ciśnienie w instalacji, zwykle mieści się między 1 a 2 barami na zimno.
- Sprawdź, czy grzejnik grzeje równomiernie. Zimny dół oznacza osad, zimna góra powietrze.
- Wyreguluj zawory podpionowe lub nastawy wstępne na grzejnikach, według obliczeń hydraulicznych.
- Odsłoń grzejniki. Zabudowa i długie zasłony ograniczają oddawanie ciepła.
Regulacja hydrauliczna to najczęściej pomijana czynność w polskich domach. Jej efektem jest możliwość obniżenia temperatury zasilania przy zachowaniu komfortu.
Głowice termostatyczne
Głowica reaguje na temperaturę powietrza wokół siebie. Zasłonięta firanką lub schowana we wnęce mierzy własne ciepło i zamyka przepływ za wcześnie. Głowice starsze niż kilkanaście lat często zacinają się w jednej pozycji. Test polega na zdjęciu głowicy i wciśnięciu trzpienia. Zablokowany trzpień oznacza wymianę zaworu lub przynajmniej przesmarowanie.
Głowice elektroniczne z harmonogramem mają sens w pomieszczeniach używanych o stałych porach. W salonie zajmowanym cały dzień zysk bywa niewielki.
Straty poza instalacją
- rury centralnego ogrzewania i ciepłej wody prowadzone przez nieogrzewane pomieszczenia bez izolacji
- nieszczelne drzwi na strych i do garażu
- rolety zewnętrzne pozostawione otwarte na noc, choć zamknięte ograniczają straty przez okna
- wietrzenie przez uchylone okno przez wiele godzin zamiast krótkiego przewietrzania na przestrzał
- kratki wentylacyjne zaklejone w celu zatrzymania ciepła, co kończy się wilgocią i pleśnią
Sterownik i harmonogram
Sprawdź, czy sterownik ma poprawnie ustawioną datę i godzinę. Po zaniku zasilania część urządzeń wraca do ustawień fabrycznych, a harmonogram przestaje pasować do trybu życia domowników. Zajrzyj też w tryb letni i zimowy, bo zdarza się, że kocioł grzeje obieg centralnego ogrzewania w maju. Instrukcję sterownika trzymaj w kotłowni, razem z zapisanymi nastawami sprzed zmian.
Kiedy ustawienia już nie wystarczą
Jeżeli po regulacji dom nadal wychładza się szybko, przyczyna leży w przegrodach. Wtedy dalsze kręcenie sterownikiem niewiele da. Kolejnym krokiem jest ocieplenie stropu i wymiana najgorszych okien, a przy większym budżecie ocieplenie ścian. Zmiana źródła ciepła ma sens po tych pracach, bo wtedy dobierze się mniejsze i tańsze urządzenie.
Zapisuj odczyty licznika lub zużycie paliwa co tydzień przez cały sezon. Bez takiego zapisu ocena skutków zmian opiera się na wrażeniach, a te bywają mylące przy zmiennej pogodzie.