Oferty fotowoltaiki skupiają się na cenie za kilowat i na obiecanej oszczędności. Techniczna strona schodzi na drugi plan, choć to ona decyduje o pracy instalacji przez następne dwie dekady. Panele psują się rzadko. Problemy pojawiają się na połączeniach, na konstrukcji i przy falowniku.
Dach przed panelami
Instalacja waży zwykle od 12 do 20 kg na metr kwadratowy razem z konstrukcją. Więźba w większości domów to wytrzyma, ale stan pokrycia trzeba ocenić przed montażem. Panele leżą na dachu przez 25 lat. Wymiana dachówki pod nimi oznacza demontaż całej instalacji.
- sprawdź wiek i stan pokrycia, przy pokryciu bliskim końca żywotności wykonaj remont najpierw
- oceń zacienienie przez komin, drzewa i sąsiedni budynek, w różnych porach dnia
- ustal, gdzie stanie falownik, bo urządzenie potrzebuje wentylacji i osłony przed słońcem
- zaplanuj trasę kabli, tak żeby nie przechodziły przez pomieszczenia mieszkalne bez osłon
Zacienienie nawet niewielkiej części modułu obniża produkcję całego łańcucha. Optymalizatory mocy albo mikrofalowniki ograniczają ten efekt, ale podnoszą koszt. Przy dachu bez przeszkód zwykle nie są potrzebne.
Dobór mocy
Moc instalacji dobiera się do rocznego zużycia energii oraz do profilu poboru. W rozliczeniu opartym o sprzedaż nadwyżek liczy się, ile energii zużyjesz na bieżąco. Autokonsumpcja na poziomie od 20 do 40 procent jest typowa dla domu bez magazynu i bez pompy ciepła. Dołożenie pompy ciepła albo ładowania samochodu podnosi ten udział.
Przewymiarowana instalacja produkuje energię, którą sprzedajesz taniej, niż potem kupujesz. Zbyt mała nie pokrywa nawet zużycia dziennego. Punkt wyjścia to rachunki z ostatnich dwunastu miesięcy, a nie deklarowane plany.
Falownik
Falownik zamienia prąd stały z paneli na zmienny. Jest urządzeniem elektronicznym i żyje krócej niż moduły. Producenci deklarują zwykle od 10 do 15 lat pracy, więc jedną wymianę należy wliczyć w rachunek opłacalności.
- moc falownika dobiera się zwykle nieco poniżej mocy paneli, typowo od 80 do 100 procent
- liczba wejść MPPT powinna odpowiadać liczbie połaci o różnej orientacji
- falownik hybrydowy pozwala dołożyć magazyn energii później, ale kosztuje więcej na starcie
- miejsce montażu powinno być suche, zacienione i przewiewne, bo wysoka temperatura obniża moc
- sprawdź warunki gwarancji i to, czy serwis producenta działa w Polsce
Montaż
- Konstrukcja mocowana do krokwi, nie do łat. Uchwyty dobrane do rodzaju pokrycia.
- Uszczelnienie przejść przez pokrycie zgodnie z rozwiązaniem systemowym.
- Zachowanie odstępu od krawędzi dachu, zwykle kilkadziesiąt centymetrów, ze względu na obciążenie wiatrem.
- Prowadzenie przewodów w osłonach odpornych na promieniowanie słoneczne, bez zwisów opartych o pokrycie.
- Montaż zabezpieczeń po stronie prądu stałego i zmiennego oraz ochrony przeciwprzepięciowej.
- Uziemienie konstrukcji i połączenia wyrównawcze.
- Pomiary, uruchomienie i zgłoszenie do operatora sieci.
Zasady przyłączania mikroinstalacji i zakres wymaganych dokumentów wynikają z przepisów o odnawialnych źródłach energii oraz z instrukcji operatora. Przepisy te zmieniały się kilkakrotnie, więc aktualną procedurę potwierdź u swojego operatora przed montażem.
Co sprawdzić przy odbiorze
- protokół z pomiarów elektrycznych, z podpisem osoby z uprawnieniami
- zdjęcia mocowań pod modułami, wykonane przed położeniem paneli
- schemat instalacji z opisem łańcuchów
- karty produktowe modułów i falownika oraz warunki gwarancji na piśmie
- dostęp do aplikacji monitorującej i wyjaśnienie, jak czytać wykresy
Eksploatacja
Panele o pochyleniu powyżej kilkunastu stopni spłukuje deszcz. Mycie ma sens przy dużym zapyleniu, przy odchodach ptaków i przy modułach ułożonych płasko. Do czyszczenia używa się wody i miękkiej szczotki, bez detergentów i bez myjki wysokociśnieniowej.
Raz w roku obejrzyj instalację. Sprawdź, czy konstrukcja nie poluzowała się, czy kable nie zwisają i czy pod modułami nie zagnieździły się ptaki. Zajrzyj też do aplikacji i porównaj produkcję miesięczną z poprzednim rokiem. Spadek o kilkanaście procent bez zmiany pogody wskazuje na usterkę łańcucha lub na zabrudzenie.
Sygnały ostrzegawcze w ofercie
Ostrożnie podchodź do wycen bez wizji lokalnej i do umów podpisywanych na pierwszym spotkaniu. Uważaj na obietnice pełnej niezależności od sieci przy zwykłej instalacji bez magazynu. Sprawdź, kto faktycznie wykona montaż, bo część firm sprzedaje, a prace zleca podwykonawcom. Zapytaj o czas reakcji serwisu i wpisz go do umowy.