Podgrzewanie wody pochłania w typowym domu sporą część energii. Latem, gdy ogrzewanie nie pracuje, zostaje głównie ta pozycja. Wybór rozwiązania zależy od liczby domowników, od dostępnego miejsca i od tego, czym ogrzewasz dom.
Ile wody zużywa gospodarstwo domowe
Przyjmuje się zwykle od 30 do 60 litrów ciepłej wody na osobę dziennie. Rozrzut wynika ze zwyczajów. Dom z wanną i nastolatkami zużywa więcej niż para biorąca krótkie prysznice. Ta liczba decyduje o pojemności zasobnika i o mocy urządzenia.
- jedna lub dwie osoby, zasobnik zwykle od 80 do 120 litrów
- trzy lub cztery osoby, zwykle od 150 do 250 litrów
- pięć osób i więcej, od 250 litrów w górę lub układ z szybkim dogrzewaniem
Za duży zasobnik traci ciepło przez postój. Za mały zmusza do grzania w drogich godzinach. Dobór robi się do realnego zużycia, nie do maksimum raz w roku.
Bojler elektryczny
Najprostsze rozwiązanie. Grzałka podgrzewa wodę bezpośrednio, sprawność jest bliska jedności, czyli jedna kilowatogodzina prądu daje jedną kilowatogodzinę ciepła. Koszt zakupu i montażu jest niski. Koszt eksploatacji jest najwyższy z całej trójki.
Bojler ma sens w mieszkaniach, w domkach używanych sezonowo i tam, gdzie zużycie wody jest małe. Przy taryfie z tańszymi godzinami można grzać nocą i korzystać w ciągu dnia. Ta strategia działa tylko wtedy, gdy zasobnik ma pojemność wystarczającą na całą dobę.
Pompa ciepła do ciepłej wody
Urządzenie łączy zasobnik z niewielką pompą ciepła pobierającą energię z powietrza. Na jedną kilowatogodzinę prądu przypada zwykle od dwóch do czterech kilowatogodzin ciepła. Wartość zależy od temperatury powietrza wokół urządzenia i od nastawionej temperatury wody.
- urządzenie potrzebuje pomieszczenia o odpowiedniej kubaturze albo doprowadzenia kanałów powietrznych
- wychładza i osusza pomieszczenie, co bywa zaletą w pralni i wadą w kotłowni z kotłem gazowym
- pracuje z hałasem porównywalnym do lodówki lub głośniejszym, więc nie stawia się jej pod sypialnią
- większość modeli ma grzałkę wspomagającą na okresy dużego poboru
Zwrot względem zwykłego bojlera liczy się zwykle w kilku latach przy większej rodzinie. Przy zużyciu jednej osoby okres ten wydłuża się na tyle, że różnica przestaje mieć znaczenie.
Kolektory słoneczne
Kolektory podgrzewają wodę bezpośrednio energią słoneczną. Latem potrafią pokryć większość zapotrzebowania. Zimą dają niewiele i wymagają źródła wspomagającego. Instalacja jest bardziej rozbudowana niż fotowoltaika, bo zawiera glikol, pompę obiegową i wymiennik w zasobniku.
Wiele osób wybiera dziś zamiast tego dodatkowe panele fotowoltaiczne z przekierowaniem nadwyżki na grzałkę albo na pompę ciepła CWU. Układ jest prostszy i mniej awaryjny. Kolektory pozostają rozsądne tam, gdzie zapotrzebowanie na ciepłą wodę jest duże i równomierne przez cały rok.
Jak dobrać rozwiązanie
- Policz realne zużycie wody, korzystając z licznika i z liczby domowników.
- Sprawdź, czym ogrzewasz dom. Pompa ciepła do centralnego ogrzewania zwykle obsłuży też zasobnik.
- Oceń dostępne miejsce, w tym wysokość pomieszczenia i możliwość odprowadzenia powietrza.
- Sprawdź taryfę i to, czy masz fotowoltaikę z nadwyżkami w ciągu dnia.
- Porównaj koszt zakupu z przewidywanym rocznym kosztem grzania.
Ustawienia, które obniżają rachunek
- temperatura wody w zasobniku zwykle w przedziale od 50 do 55 stopni, wyższa zwiększa straty i przyspiesza osadzanie kamienia
- okresowe podgrzanie do wyższej temperatury w celu ochrony przed bakteriami, według zaleceń producenta
- pompa cyrkulacyjna sterowana zegarem, a nie pracująca całą dobę
- izolacja rur wychodzących z zasobnika na pierwszych metrach
- perlatory i słuchawki prysznicowe o mniejszym przepływie
Miejsce i montaż
Zasobnik stojący o pojemności 200 litrów zajmuje powierzchnię zbliżoną do pralki, ale wymaga wysokości na demontaż grzałki i anody. Pompa ciepła CWU jest wyższa, część modeli przekracza dwa metry. Zmierz pomieszczenie razem z przejściem przez drzwi i zakrętem na schodach, zanim zamówisz urządzenie. Podłoże musi przenieść ciężar pełnego zbiornika, a to kilkaset kilogramów przy większych pojemnościach. Zaplanuj też odpływ do kanalizacji na wodę z zaworu bezpieczeństwa i na skropliny z pompy ciepła.
Obsługa zasobnika
Anoda magnezowa chroni zbiornik przed korozją i zużywa się w tempie zależnym od twardości wody. Kontrola raz na rok lub dwa lata jest typowym zaleceniem producentów. Wymiana anody kosztuje niewiele, a jej zaniedbanie kończy się przeciekiem zbiornika. Zawór bezpieczeństwa sprawdza się przez ręczne otwarcie, wtedy widać, czy nie zablokował się osadem.