Ściany zewnętrzne mają największą powierzchnię ze wszystkich przegród. Dlatego ich ocieplenie daje zwykle największą pojedynczą oszczędność. Jest też najdroższe, bo do materiału dochodzi rusztowanie, robocizna i nowa elewacja. Decyzja o grubości i o materiale zapada raz na kilkadziesiąt lat.
Styropian czy wełna mineralna
Oba materiały działają podobnie pod względem oporu cieplnego przy zbliżonej grubości. Różnią się resztą właściwości.
- styropian jest tańszy, lżejszy i łatwiejszy w obróbce, dobrze znosi kontakt z wilgocią
- wełna mineralna jest niepalna, przepuszcza parę wodną i lepiej tłumi dźwięki
- wełna waży więcej, wymaga mocniejszego kotwienia i dokładniejszej pracy
- styropian grafitowy ma lepszy współczynnik przewodzenia ciepła, ale nie lubi montażu w pełnym słońcu
- na cokole i w strefie przy gruncie stosuje się styropian o obniżonej nasiąkliwości albo XPS
Przepisy przeciwpożarowe mogą narzucać wełnę w określonych sytuacjach, na przykład przy budynkach powyżej pewnej wysokości lub w pasach nad otworami. Zakres tych wymagań wynika z warunków technicznych, więc przy nietypowym budynku potwierdź go z projektantem.
Ściana z drewna albo z gliny
Przy przegrodach o dużej paroprzepuszczalności dobór materiału jest trudniejszy. Zamknięcie takiej ściany szczelną warstwą prowadzi do gromadzenia wilgoci w konstrukcji. W takich budynkach stosuje się układy przepuszczające parę i konsultuje rozwiązanie z osobą, która policzy przegrodę.
Jaka grubość
W ostatnich latach standardem stało się od 15 do 20 cm na ścianie. Starsze domy mają często 5 lub 10 cm, co dziś jest wartością niską. Dokładanie kolejnych centymetrów daje coraz mniejszy przyrost efektu. Różnica między 5 a 15 cm jest ogromna. Różnica między 20 a 25 cm jest niewielka.
Na wybór wpływa też grubość ościeży, głębokość osadzenia okien i wysięg dachu. Zbyt gruba warstwa przy płytkim okapie kończy się przerabianiem obróbek blacharskich. Sprawdź to przed zamówieniem materiału.
Docieplenie istniejącego ocieplenia
Dołożenie warstwy na stary styropian jest możliwe, gdy istniejąca warstwa trzyma się mocno i nie ma pod nią wilgoci. Sprawdza się to przez odkrywki w kilku miejscach oraz przez próbę wyrywania kołków. Stare tynki mozaikowe i powłoki malarskie wymagają oceny przyczepności. Gdy stary układ odspaja się od muru, taniej wychodzi zerwanie go w całości.
Przebieg prac
- Ocena stanu podłoża, usunięcie luźnych tynków i umycie elewacji.
- Gruntowanie i wyrównanie większych nierówności.
- Montaż listwy startowej nad strefą cokołu.
- Klejenie płyt na obwodowo punktowo, z mijankowym układem spoin.
- Kołkowanie po związaniu kleju, w liczbie wynikającej z projektu i wysokości budynku.
- Zatopienie siatki w warstwie kleju, z dodatkowymi pasami po skosie przy narożach okien.
- Gruntowanie pod tynk i tynkowanie.
Co kontrolować w trakcie
- szczeliny między płytami wypełnia się paskami materiału albo pianką, nigdy klejem
- spoiny płyt nie mogą wypadać na przedłużeniu naroża okna, bo tam pęka tynk
- siatka musi być zatopiona w kleju, a nie przyklejona i przykryta cienką warstwą
- na narożach stosuje się listwy z siatką, przy oknach listwy przyokienne z uszczelką
- kołki wciśnięte za głęboko niszczą płytę i odbijają się na tynku
- tynk nakłada się bez przerw na jednej płaszczyźnie, inaczej widać łączenia
Poproś o zdjęcia z każdego etapu, zanim rusztowanie zjedzie. Po otynkowaniu nie da się sprawdzić, ile było kleju pod płytą.
Pogoda i terminy
Prace elewacyjne prowadzi się przy temperaturze powyżej granicy podanej przez producenta systemu, zwykle kilka stopni na plusie, również w nocy. Silne słońce i wiatr przyspieszają wiązanie tynku i powodują odparzenia. Sezon w polskich warunkach zamyka się zwykle między wiosną a jesienią, a ekipy z dobrą opinią mają terminy zajęte z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem.
Efekt i zwrot
Oszczędność zależy od stanu wyjściowego. Dom bez ocieplenia po dołożeniu 15 cm potrafi zużywać wyraźnie mniej ciepła, a redukcja liczona jest zwykle w dziesiątkach procent. Budynek z 10 cm zyska znacznie mniej. Przed decyzją policz to dla swojego domu, najlepiej na podstawie audytu, bo koszt prac elewacyjnych jest wysoki i błąd w założeniach kosztuje realne pieniądze.