Jesienne porządki w ogrodzie mają konkretną kolejność. Najpierw instalacje wodne, potem rośliny, na końcu sprzęt i meble. Odwrotna kolejność kończy się zwykle pękniętym zaworem po pierwszej nocnej przymrozce.
Wrzesień: przygotowanie
Wrzesień to ostatni moment na nawożenie potasowe trawnika i krzewów. Potas poprawia odporność tkanek na mróz. Nawozy azotowe odstawia się już w sierpniu, bo pobudzają młode przyrosty, które przemarzają.
To także dobry termin na sadzenie cebul kwiatowych. Tulipany, narcyzy i krokusy sadzi się od połowy września do połowy października. Głębokość sadzenia to około trzykrotność wysokości cebuli.
Wrzesień i początek października to również okno na podsiew trawnika oraz na sadzenie drzew i krzewów liściastych. Ciepła gleba i chłodne powietrze sprzyjają ukorzenianiu.
Październik: instalacje i woda
Przed pierwszymi przymrozkami zamyka się dopływ wody do kranów ogrodowych. Kolejność jest prosta:
- zamknięcie zaworu odcinającego wewnątrz budynku,
- otwarcie kranu na zewnątrz, żeby woda spłynęła,
- odłączenie i opróżnienie węży, zwinięcie ich do garażu,
- spuszczenie wody z instalacji nawadniającej i wykręcenie zraszaczy z najniższych punktów,
- opróżnienie beczek i zbiorników na deszczówkę, ustawienie ich dnem do góry.
Zbiornik pozostawiony z wodą pęka, bo lód rozpycha ściany. Pompę zanurzeniową wyjmuje się z oczka wodnego i przechowuje w wiadrze z wodą w piwnicy, żeby uszczelnienia nie wyschły.
Rośliny wrażliwe na mróz
Rośliny okrywa się dopiero wtedy, gdy temperatura utrzymuje się poniżej zera przez kilka dni. Zbyt wczesne okrycie zatrzymuje wilgoć i powoduje gnicie. Zwykle wypada to na przełomie listopada i grudnia.
Czym okrywać
- Agrowłóknina o gramaturze 50 g na metr kwadratowy przy krzewach i różach.
- Stroisz, czyli gałęzie iglaste, na byliny i rabaty. Przepuszcza powietrze i zatrzymuje śnieg.
- Kora lub liście jako kopczyk u nasady roślin, warstwa 10-15 cm.
- Mata słomiana na pnie młodych drzew owocowych, chroni też przed zającami.
Folia nie nadaje się do okrywania. Pod nią zbiera się para wodna, a w słoneczny dzień temperatura rośnie i rośliny budzą się przedwcześnie.
Rośliny w donicach przemarzają szybciej niż te w gruncie, bo bryła korzeniowa ma mróz ze wszystkich stron. Donice odsuwa się od ściany, stawia na styropianie i owija matą. Najbezpieczniejszym miejscem jest nieogrzewany garaż z temperaturą kilku stopni powyżej zera.
Liście, kompost i porządki
Liście z trawnika trzeba usunąć, bo zbita mokra warstwa dusi darń i sprzyja pleśni śniegowej. Liście z rabat można zostawić jako naturalną ściółkę. Wyjątkiem są liście z drzew chorych, na przykład z parchem jabłoni. Te trafiają do odpadów zielonych, nie do kompostownika.
Kompostownik przed zimą przerzuca się i przykrywa. Proces zwalnia przy niskiej temperaturze, ale nie zatrzymuje się całkowicie. Warstwa liści albo mata na wierzchu utrzymuje ciepło wewnątrz pryzmy.
Sprzęt i meble
Kosiarkę spalinową przygotowuje się do przechowywania w kilku krokach. Spuszcza się paliwo albo dolewa stabilizator. Wymienia olej, czyści obudowę z resztek trawy i wykręca świecę. Nóż warto oddać do naostrzenia od razu, bo wiosną w serwisach są kolejki.
Narzędzia ręczne myje się i osusza. Metalowe części przeciera się szmatką z olejem maszynowym. Drewniane trzonki nasyca olejem lnianym. Sekatory rozkłada się, czyści ostrza z żywicy i smaruje przegub.
Meble ogrodowe z drewna wymagają umycia i wysuszenia przed schowaniem. Pozostawione na tarasie pod pokrowcem chłoną wilgoć od spodu. Podkładki pod nogi rozwiązują ten problem. Poduszki i tkaniny zawsze trafiają pod dach.
Czego nie robić jesienią
Cięcie krzewów wiosennokwitnących, takich jak forsycja czy lilak, pozbawia kwiatów w następnym sezonie. Te rośliny tnie się zaraz po kwitnieniu. Jesienią usuwa się wyłącznie pędy chore, złamane i suche.
Trawnika nie kosi się bardzo krótko przed zimą. Wysokość około 4 cm jest bezpieczna. Nie należy też chodzić po oszronionej darni, bo źdźbła łamią się u nasady i wiosną zostają brązowe ślady.
Taras i nawierzchnie
Deski tarasowe myje się jesienią z pyłu i resztek liści. Zaschnięty liść zostawia po zimie ciemną plamę, którą trudno usunąć. Szczeliny między deskami warto przeczyścić, bo zatkane odprowadzenie wody powoduje zastoiny i pęcznienie drewna.
Kostka brukowa i płyty betonowe wymagają usunięcia mchu przed zimą. Mokry mech zamarza i tworzy śliską warstwę. Sól drogowa niszczy fugi i powierzchnię kostki, więc zimą lepiej sięgać po piasek albo grys.
Donice ceramiczne i gliniane rozsadza mróz, jeśli zostanie w nich woda. Puste doniczki chowa się pod dach albo odwraca dnem do góry na palecie.