Zestaw narzędzi do ogrodu można zbudować stopniowo. Kilka rzeczy przydaje się od pierwszego dnia. Reszta dochodzi wtedy, gdy pojawia się konkretna potrzeba.
Podstawowy zestaw
- Szpadel do kopania i sadzenia. Ostry, prosty brzeg tnie korzenie i darń.
- Widły amerykanki do przerzucania kompostu i spulchniania gleby bez odwracania warstw.
- Grabie w dwóch wersjach: metalowe do wyrównywania gleby, wachlarzowe do liści.
- Sekator jednosieczny do pędów żywych o średnicy do 2 cm.
- Motyka lub pazurki do usuwania chwastów między roślinami.
- Konewka z sitkiem do rozsady i wąż ogrodowy z lancą.
- Rękawice w dwóch parach: cienkie do sadzenia, wzmacniane do cięcia.
Nożyce do żywopłotu, wertykulator czy glebogryzarka to sprzęt sezonowy. Przy jednorazowym użyciu w roku wypożyczenie wychodzi taniej niż zakup.
Na co patrzeć przy zakupie
Przy szpadlu i widłach liczy się połączenie trzonka z częścią roboczą. Tuleja zgrzewana na całym obwodzie trzyma lepiej niż nitowana blacha. Trzonek jesionowy jest sprężysty i wybacza szarpnięcia. Włókno szklane waży mniej, ale pęknięty trzonek trudno wymienić.
Sekatory dzielą się na dwa rodzaje. Jednosieczny, czyli nożycowy, ma dwa ostrza mijające się jak w nożyczkach. Tnie czysto i nadaje się do żywych pędów. Dwusieczny, z ostrzem dociskanym do kowadełka, ma większą siłę, ale zgniata tkankę. Sprawdza się przy suchych gałęziach.
Waga narzędzia ma znaczenie przy dłuższej pracy. Lżejszy sprzęt bywa wygodniejszy nawet wtedy, gdy wygląda mniej solidnie. Przed zakupem dobrze jest wziąć narzędzie do ręki i sprawdzić wyważenie.
Czyszczenie po pracy
Ziemia zaschnięta na szpadlu przyspiesza korozję i utrudnia następne kopanie. Procedura zajmuje dwie minuty:
- zeskrobanie ziemi kawałkiem drewna lub szpachelką,
- spłukanie wodą, jeśli resztki są mocno zbite,
- wytarcie do sucha szmatką,
- przetarcie metalu szmatką nasączoną olejem maszynowym.
Wiadro z piaskiem i olejem stojące w garażu rozwiązuje sprawę jeszcze szybciej. Wbicie w nie szpadla kilka razy czyści i konserwuje powierzchnię jednocześnie.
Dezynfekcja przy cięciu roślin
Sekator przenosi choroby między roślinami. Przy cięciu drzew owocowych i róż ostrza przeciera się alkoholem izopropylowym albo denaturatem po każdej roślinie. Przy widocznych objawach chorobowych, na przykład zarazie ogniowej, dezynfekcja następuje po każdym cięciu.
Żywica z iglaków zostaje na ostrzach i zbiera brud. Rozpuszcza ją alkohol albo preparat do usuwania kleju. Suche resztki zdejmuje się drewnianym patyczkiem, nie metalem, żeby nie porysować powłoki.
Ostrzenie
Tępy sekator miażdży pęd zamiast go ciąć. Rana goi się wolniej i częściej wchodzi w nią infekcja. Ostrze prostuje się pilnikiem diamentowym pod kątem, który już ma fabrycznie. Zmiana kąta psuje geometrię cięcia.
Pilnikiem prowadzi się w jedną stronę, od nasady ku czubkowi, zawsze po zewnętrznej stronie ostrza. Wewnętrzną, płaską powierzchnię zostawia się bez zmian. Po ostrzeniu usuwa się zadzior kilkoma ruchami po płaskiej stronie.
Szpadel i motyka też pracują lepiej naostrzone. Wystarczy pilnik płaski i kąt około 30 stopni. Nóż kosiarki ostrzy się raz lub dwa razy w sezonie, koniecznie z zachowaniem wyważenia. Nierówno zeszlifowany nóż powoduje drgania i niszczy łożyska.
Przechowywanie
Narzędzia wiesza się na ścianie, nie stawia na betonie. Kontakt metalu z wilgotną posadzką przyspiesza rdzewienie. Listwa z hakami albo prosta konstrukcja z desek wystarczy w każdym garażu.
Trzonki drewniane raz w roku nasącza się olejem lnianym. Zabieg zapobiega pękaniu i zadziorom. Przed nałożeniem oleju powierzchnię przeciera się drobnym papierem ściernym.
Sprzęt spalinowy przechowuje się bez paliwa w zbiorniku albo z dodanym stabilizatorem. Stara benzyna zostawia osad w gaźniku, przez co urządzenie nie chce zapalić wiosną. Akumulatory z narzędzi bezprzewodowych trzyma się naładowane w 40-60 procentach, w temperaturze pokojowej.
Częste błędy
Mycie narzędzi myjką ciśnieniową wpycha wodę pod tuleję i w łożyska. Pozostawienie węża z wodą na mrozie kończy się pękniętym oplotem. Przechowywanie sekatora w pozycji zamkniętej z zapiętą blokadą jest natomiast dobrym nawykiem, bo chroni ostrza i ręce.
Bezpieczeństwo pracy
Nożyce spalinowe i pilarki wymagają ochrony oczu oraz słuchu. Okulary chronią przed odpryskami, a nauszniki przed hałasem, który przy pilarce przekracza poziom bezpieczny dla dłuższej pracy. Rękawice antywibracyjne ograniczają zmęczenie dłoni.
Przy pracy na drabinie w ogrodzie stopnie ustawia się na twardym podłożu, nie na trawie po deszczu. Cięcie gałęzi nad głową zawsze planuje się tak, żeby odcięty fragment spadał z dala od stanowiska.
Kiedy oddać sprzęt do serwisu
Kosiarka, która dymi na niebiesko, ma prawdopodobnie olej w komorze spalania. Wibracje po uderzeniu noża w kamień oznaczają wygięty wał. Oba objawy nadają się do warsztatu, a nie do naprawy w garażu.
Elektronarzędzia z iskrzącym silnikiem i zapachem spalenizny odkłada się od razu. Dalsza praca kończy się zwykle wymianą całego silnika zamiast szczotek.