Nawadnianie zaczyna się od pytania, ile wody naprawdę dociera do korzeni. Roślina pobiera wodę z warstwy, w której ma system korzeniowy. Reszta wsiąka głębiej albo odparowuje z powierzchni.
Ile wody potrzebuje ogród
Zapotrzebowanie zależy od gleby, roślin i pogody. Gleba piaszczysta wysycha szybciej i wymaga częstszego, ale mniejszego podlewania. Gleba gliniasta trzyma wodę dłużej i toleruje rzadsze, obfitsze dawki.
Praktyczny test kosztuje minutę. Wbija się palec lub patyk na głębokość 5-8 cm. Jeśli na tej głębokości jest sucho, pora podlać. Przy warzywach i rabatach bylinowych sprawdza się dawka, która przemacza glebę na 15-20 cm.
Systemy do wyboru
Linia kroplująca
Kroplowniki podają wodę punktowo, prosto pod roślinę. Straty na parowanie są niewielkie, bo liście zostają suche. Sprawdza się przy warzywniku, żywopłocie, rabatach i pojemnikach na tarasie.
Typowe wydajności kroplowników to 2 lub 4 litry na godzinę. Rozstaw 30 cm pasuje do warzyw, 50 cm do krzewów. Linię układa się na glebie i przykrywa korą albo ściółką. Ochrona przed słońcem wydłuża życie węża o kilka sezonów.
Zraszacze
Zraszacze wynurzalne obsługują trawnik. Rotacyjne pokrywają większe prostokąty, statyczne małe fragmenty przy krawędziach. Sektory trzeba tak ustawić, żeby strumień nie lał na chodnik ani na elewację.
Zraszanie ma jedną wadę. Przy wietrze i upale spora część wody odparowuje, zanim dotknie gleby. Dlatego zraszacze uruchamia się między 4 a 8 rano.
Podlewanie ręczne
Wąż z lancą wystarczy przy małych ogrodach i pojemnikach. Daje kontrolę nad tym, co dostaje wodę. Problem pojawia się przy wyjazdach i przy większej powierzchni, bo czas potrzebny na porządne podlanie rośnie szybciej, niż się wydaje.
Sterownik i harmonogram
Sterownik bateryjny na kran kosztuje niewiele i rozwiązuje kwestię regularności. Modele z czujnikiem deszczu albo wilgotności gleby pomijają cykl po opadach. Bez takiego czujnika system leje wodę także w czasie ulewy.
Harmonogram układa się według sekcji. Trawnik, rabaty i warzywnik mają różne potrzeby, więc powinny działać na osobnych obwodach. Jedno wspólne ustawienie zawsze komuś szkodzi.
- Trawnik: 2-3 razy w tygodniu, dłuższe cykle.
- Warzywnik: co 1-2 dni w upale, krócej, przez kroplowniki.
- Krzewy i drzewa: raz na 7-10 dni, ale obficie.
- Donice na tarasie: codziennie w lipcu i sierpniu, czasem dwa razy dziennie.
Ciśnienie i przepustowość
Najczęstszy błąd przy samodzielnym montażu to przeciążenie obwodu. Domowa instalacja daje ograniczony przepływ. Jeśli podłączy się zbyt wiele zraszaczy do jednej sekcji, żaden nie pracuje poprawnie.
Wydajność źródła sprawdza się wiadrem. Napełnia się 10-litrowe wiadro i mierzy czas. Z tego wylicza się przepływ na minutę i porównuje z sumą zapotrzebowania zraszaczy w sekcji. Zapas 20-25 procent chroni przed spadkiem ciśnienia.
Linia kroplująca wymaga reduktora ciśnienia. Bez niego kroplowniki wypadają z węża albo pękają złączki.
Woda deszczowa
Zbiornik podłączony do rynny obniża rachunki i daje wodę o temperaturze otoczenia. Zimna woda z sieci bywa szokiem dla warzyw w lipcu. Zbiornik 300-500 litrów wystarcza na małą rabatę, przy większym ogrodzie sens mają pojemniki od 1000 litrów.
Filtr siatkowy na wlocie zatrzymuje liście. Bez niego pompa zapycha się po kilku tygodniach. Zbiornik trzyma się w cieniu, bo woda w słońcu zakwita.
Na co uważać
- Podlewanie w południe. Woda paruje, a krople na liściach działają jak soczewki.
- Codzienne krótkie zraszanie, przez które korzenie zostają tuż pod powierzchnią.
- Brak spuszczenia wody z instalacji przed zimą. Zamarznięta woda rozsadza kolanka i zawory.
- Zapomniany sterownik pracujący jesienią, gdy rośliny już nie pobierają wody.
Przed pierwszymi mrozami zamyka się zawór główny, otwiera zawory spustowe i przedmuchuje sekcje sprężonym powietrzem. Przy niewielkich instalacjach wystarcza grawitacyjne opróżnienie i wykręcenie zraszaczy z najniższych punktów.
Ściółka zamiast dodatkowej wody
Warstwa ściółki ogranicza parowanie z powierzchni gleby. Kora, zrębki albo skoszona trawa rozłożone na 5-7 cm zatrzymują część wilgoci. Przy rabatach bylinowych taka warstwa potrafi wydłużyć odstępy między podlewaniami o dzień lub dwa.
Ściółki nie sypie się bezpośrednio pod szyjkę korzeniową. Zostawia się kilka centymetrów wolnej gleby wokół pnia, bo wilgotna kora przy korze drzewa sprzyja gniciu.
Rozruch wiosną
Instalację uruchamia się po ustaniu przymrozków, zwykle w kwietniu. Zawór otwiera się powoli, bo gwałtowny skok ciśnienia zrywa złączki. Potem sprawdza się każdą sekcję po kolei i szuka mokrych plam na trawniku, które zdradzają nieszczelność.
Kroplowniki bywają zapchane osadem po zimie. Płukanie polega na zdjęciu zaślepki z końca linii i przepuszczeniu wody przez kilka minut. Filtr siatkowy przy zaworze czyści się przy każdym rozruchu.