Przy używanym samochodzie największe ryzyko leży w historii pojazdu, nie w jego wyglądzie. Świeżo umyte auto z pachnącym wnętrzem potrafi mieć przekręcony licznik i przeszłość powypadkową. Kolejność sprawdzania ma znaczenie, bo każdy etap odsiewa część ofert.
Etap pierwszy: ogłoszenie i telefon
Poproś o numer VIN jeszcze przed obejrzeniem auta. Odmowa podania to wystarczający powód, żeby zakończyć rozmowę.
Zadaj kilka pytań, które szybko weryfikują sprzedającego.
- Od kiedy jest właścicielem i ilu było przed nim.
- Czy auto brało udział w kolizji i które elementy były lakierowane.
- Kiedy wymieniano rozrząd, olej i klocki oraz czy są na to dokumenty.
- Czy jest komplet kluczyków i książka serwisowa.
- Czy w aucie był montowany hak, instalacja gazowa albo inne zmiany.
Etap drugi: sprawdzenie w bazach
- Historia pojazdu w bezpłatnej usłudze na portalu rządowym. Znajdziesz tam odczyty licznika z badań technicznych, daty rejestracji, informację o polisie i o kradzieży.
- Odczyty licznika. Spadek wartości między badaniami to jednoznaczny sygnał ingerencji.
- Raport płatny z bazy międzynarodowej przy aucie sprowadzonym. Pokazuje aukcje, zdjęcia po szkodach i przebiegi z zagranicznych serwisów.
- Zgodność VIN na tabliczce znamionowej, na nadwoziu i w dowodzie rejestracyjnym.
Sprawdź też, czy pojazd nie jest przedmiotem zastawu. Rejestr Zastawów Skarbowych i Krajowy Rejestr Sądowy pozwalają wykluczyć część obciążeń. Przy leasingu i kredycie zapytaj wprost o zaświadczenie o spłacie.
Etap trzeci: oględziny
Oglądaj przy dziennym świetle, na suchym aucie. Mokra karoseria ukrywa różnice odcieni i drobne wgniecenia.
- Szczeliny nadwozia. Nierówne odstępy między maską, błotnikiem i drzwiami wskazują na naprawę blacharską.
- Grubość lakieru. Miernik kosztuje niewiele i mierzy w kilkanaście sekund. Porównuj wartości na wszystkich elementach.
- Śruby mocujące błotniki i zawiasy. Ślady klucza oznaczają demontaż.
- Uszczelki i klej w komorze silnika oraz w bagażniku. Nierówna warstwa to ślad po prostowaniu.
- Wnętrze. Zużycie kierownicy, pedałów i fotela kierowcy powinno pasować do przebiegu.
- Zapach. Wilgoć i pleśń wskazują na zalanie albo nieszczelność.
- Numery szyb. Różne roczniki oznaczają wymianę, co samo w sobie nie dyskwalifikuje, ale wymaga wyjaśnienia.
Etap czwarty: jazda próbna
Zacznij od zimnego silnika. Sprzedający, który uruchamia auto przed twoim przyjazdem, może chcieć ukryć trudny rozruch albo dymienie.
Przejedź co najmniej dwadzieścia kilometrów, w tym odcinek szybszy. Sprawdź zachowanie na nierównościach, pracę skrzyni przy zmianie biegów, hamowanie na prostej z puszczoną kierownicą oraz działanie klimatyzacji na zimno i na ciepło.
Zwróć uwagę na kontrolki po uruchomieniu. Wszystkie powinny zapalić się i zgasnąć. Kontrolka, która nie zapala się wcale, bywa wylutowana.
Etap piąty: warsztat
Przed wpłatą zaliczki umów oględziny w niezależnym warsztacie. Koszt jest niewielki w stosunku do ceny auta. Poproś o podniesienie na podnośniku, odczyt błędów z komputera, pomiar kompresji przy starszym silniku i ocenę stanu podwozia.
Warsztat wybierz sam, nie korzystaj z propozycji sprzedającego.
Dokumenty i umowa
Sprawdź dowód osobisty sprzedającego i porównaj dane z dowodem rejestracyjnym oraz kartą pojazdu, jeśli została wydana. Przy współwłasności potrzebne są podpisy wszystkich właścicieli albo pełnomocnictwo.
Umowa powinna zawierać dane stron, opis pojazdu razem z numerem VIN i przebiegiem, cenę, datę i godzinę wydania oraz oświadczenie o stanie technicznym. Sporządź dwa egzemplarze i podpisz oba.
Negocjacja i zaliczka
Ustalenia z oględzin i z warsztatu są najlepszym argumentem przy cenie. Wypisz usterki z szacunkowym kosztem naprawy i przedstaw je jako podstawę obniżki. Ogólne stwierdzenie, że auto jest drogie, nie działa.
Zaliczkę wpłacaj dopiero po sprawdzeniu w warsztacie i tylko za pokwitowaniem. Zapisz w nim kwotę, dane pojazdu, termin zawarcia umowy oraz zasady zwrotu, gdyby transakcja nie doszła do skutku. Zadatek i zaliczka mają różne skutki prawne, więc nazwij wprost, o którą formę chodzi.
Po zakupie
- Zgłoś nabycie i przerejestruj pojazd w wydziale komunikacji w terminie wynikającym z przepisów.
- Rozlicz podatek od czynności cywilnoprawnych, jeśli transakcja mu podlega.
- Zdecyduj, czy kontynuujesz polisę OC poprzedniego właściciela, czy ją wypowiadasz.
- Wymień oleje i filtry oraz sprawdź stan rozrządu, jeśli brakuje dokumentów.
Terminy zgłoszeń i wysokość opłat bywają zmieniane, więc aktualne zasady sprawdź przed wizytą w urzędzie.